शेवटचा विभाग ‘नर्मदालयाची वाटचाल’ हा संपूर्ण परिवर्तनाचा दस्तऐवज आहे. १४ मुलांपासून सुरू झालेली ही चळवळ आज आठ गावांतील साडेआठशे मुलांपर्यंत पोहोचली आहे. लोकांनी दिलेल्या देणग्यांमुळे नवीन संधी, एका शेतकऱ्याने मुलांच्या खेळासाठी दान केलेली दोन एकर जागा, गावोगावी जागृती, बालविवाह रोखण्याची धडपड—हे सर्व वाचताना भारतीताईंच्या धैर्यपूर्ण सेवकर्माची जाणिव होते. अखेर त्या संन्यास स्वीकारतात—प्रव्राजिका विशुद्धानंदा म्हणून—जे त्यांच्या सेवायात्रेला एक आध्यात्मिक पूर्णता देतं.

 जॉन वेसले यांच्या कवितेवरील परिच्छेद

या संपूर्ण सेवायात्रेचा नैतिक केंद्रबिंदू म्हणजे जॉन वेसले यांची सुप्रसिद्ध कविता—
“Do all the good you can…”
भारतीताई जेव्हा नर्मदा प्रदेशातील कठोर वास्तव, मुलांची दैन्यावस्था आणि समाजातील विषमता पाहतात, तेव्हा ही कविता त्यांच्या मनाच्या अत्यंत गाभ्यातून उमलते. जितकं शक्य तितकं चांगलं करा, सर्व मार्गांनी, सर्व ठिकाणी, सर्व लोकांसाठी, आणि जिथपर्यंत आयुष्य साथ देईल तिथपर्यंत—ही वेसले यांची ओळ त्यांच्या कार्याचा ध्रुवतारा ठरते. नर्मदा किनाऱ्यावर सुरू झालेल्या शिक्षण, सेवा आणि मानवोद्धाराच्या चळवळीचे हेच अधिष्ठान बनते. त्यांच्या प्रत्येक निर्णयामागे, प्रत्येक उपक्रमामागे आणि प्रत्येक मुलाच्या भवितव्यासाठी त्यांनी केलेल्या संघर्षामागे या कवितेची सामर्थ्यदायी प्रेरणा सतत मार्गदर्शन करत राहते.

गोष्ट नर्मदालयाची हे पुस्तक म्हणजे फक्त परिक्रमेची कथा नाही, तर अंतरयात्रेची, सामाजिक जागृतीची आणि समर्पित जीवनाची एक जिवंत साक्ष आहे. नर्मदा, नर्मदालय आणि भारतीताई—या तिन्ही प्रवाहांचे संगम या पुस्तकात अतिशय संवेदनशील, साहित्यिक आणि मानवी रूपात साकारलेला आहे. हे पुस्तक प्रत्येक वाचकाला एक प्रश्न विचारते—
“तुमच्या जीवनातलं ‘नर्मदालय’ कोणतं? आणि तुम्ही त्यासाठी काय करू शकता?”

प्रकाशकांचे मनापासून कौतुक

या पुस्तकाची जडणघडण ज्या जीवनप्रवाहातून झाली, तो प्रवाह अधिकाधिक वाचकांपर्यंत पोहोचवण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य साप्ताहिक विवेक (हिंदुस्तान प्रकाशन संस्था) यांनी पार पाडले आहे. अशा जिवंत आणि प्रेरणादायी चळवळीचे दस्तऐवजीकरण करून ते पुस्तकस्वरूपात प्रकाशित करणे—ही केवळ साहित्यसेवा नसून एक सामाजिक योगदान आहे. नर्मदालयाची ही कथा दूरवर पोहोचावी, अधिक लोकांनी जाणून घ्यावी आणि परिवर्तनासाठी प्रेरित व्हावे—यासाठी त्यांच्या प्रयत्नांचे मनःपूर्वक अभिनंदन. https://www.vivekprakashan.in/product/goshta-narmadalaichi/